Muzeum Kolei w Lublanie (Železniški muzej Slovenskih železnic)
Muzeum usytuowane jest na terenie dawnej parowozowni Ljubljana Šiška, przy ulicy Parmovej 35. Jego głównym budynkiem jest hala parowozowni z obrotnicą. Stała ekspozycja znajduje się również w sąsiednim, mniejszym budynku oraz w części plenerowej.
Pomysł udokumentowania historii słoweńskiej kolei zrodził się w latach 60. XX wieku, gdy stało się jasne, że era parowozów powoli dobiega końca. Muzeum powstało w 1981 roku jako Wydział Działalności Muzealnej Lublańskiej Spółki Kolejowej. Jego kolekcja obejmuje sześćdziesiąt zabytkowych lokomotyw i ponad 50 innych pojazdów a także około pięć tysięcy różnych eksponatów z dziedziny kolejnictwa.
Muzeum usytuowane jest na terenie dawnej parowozowni Ljubljana Šiška, przy ulicy Parmovej 35. Jego głównym budynkiem jest hala parowozowni z obrotnicą. Stała ekspozycja znajduje się również w sąsiednim, mniejszym budynku oraz w części plenerowej.
Pomysł udokumentowania historii słoweńskiej kolei zrodził się w latach 60. XX wieku, gdy stało się jasne, że era parowozów powoli dobiega końca. Muzeum powstało w 1981 roku jako Wydział Działalności Muzealnej Lublańskiej Spółki Kolejowej. Jego kolekcja obejmuje sześćdziesiąt zabytkowych lokomotyw i ponad 50 innych pojazdów a także około pięć tysięcy różnych eksponatów z dziedziny kolejnictwa.
W głównym budynku eksponowane są parowozy, różne pojazdy szynowe, przedmioty i urządzenia związane z działalnością dawnej parowozowni oraz makiety. W pobliskim budynku pomocniczym wystawione są małe pojazdy szynowe (wózki ręczne), które niegdyś służyły pracownikom torowym i pracownikom utrzymania ruchu oraz wszelkiego rodzaju narzędzia i urządzenia komunikacyjne, takie jak telegrafy, telefony, dalekopisy i urządzenia radiołączności. W części plenerowej placówki obejrzeć można różnego rodzaju wagony, nieczynne parowozy, znajduje się tutaj również tor kolei miniaturowej z estakadami i tunelami. Muzeum uruchamia pociągi historyczne z własnym taborem, ciągnięte lokomotywami parowymi.
Z bogatej kolekcji muzealnej, obejmującej ponad sześćdziesiąt lokomotyw i ponad pięćdziesiąt wagonów oraz innych pojazdów, eksponowane są tylko najważniejsze z nich.
Z bogatej kolekcji muzealnej, obejmującej ponad sześćdziesiąt lokomotyw i ponad pięćdziesiąt wagonów oraz innych pojazdów, eksponowane są tylko najważniejsze z nich.
Lokomotywy
W kolekcji muzeum znajdują się lokomotywy:
- parowóz SB 29.718 - najstarsza (z 1861 roku) lokomotywa prezentowana w muzeum. Zbudowana w zakładach StEG (Haswell) . Eksploatowana była na dawnej Kolei Południowej.
- parowóz 162-001 nazywany „Kamnicki škrnicelj” (Kamnicka kalia) ze względu na duży komin. Zbudowany w zakładach WLF Floridsdorf w 1880 roku. Eksploatowany był na linii Lublana – Kamnik.
- parowóz 17C 406 zbudowany w roku 1896 w zakładach WrNSt. Lokomotywa kursowała na Kolei Południowej
- parowóz 03-002, zaprojektowany specjalnie dla linii Lublana – Triest w 1910 roku. Zbudowany w roku 1914 w zakładach WLF Floridsdorf.
- parowóz 06-018, zbudowany w zakładach Borsig w Berlinie w 1930 roku. Eksploatowany na terenie Słowenii w ruchu towarowym.
- parowóz wąskotorowy K3, wyprodukowany w 1892 roku w zakładach Krauss/Linz specjalnie dla linii Poljčane – Konjice o szerokości 610 mm.
- parowóz 36-013 zbudowany w roku 1919 w zakładach Henschel w Kassel. Lokomotywy ciągnęły pociągi towarowe na wszystkich głównych liniach Słowenii (SFRJ)
- parowóz 11-023 produkcji węgierskiej (zakłady MAVAG) z roku 1947 zwany „Nurmi” (bawół) . W Słowenii (SFRJ) lokomotywy kursowały na linii Kolei Południowej. Eksploatowane były także jako lokomotywy specjalne Błękitnego Pociągu Josipa Bros Tity do roku 1957, kiedy to zostały zastąpione lokomotywami spalinowo-hydraulicznymi Krauss-Maffei.
- parowóz 33-037 zbudowany w roku 1944 w zakładach Henschel w Kassel (jest to niemiecka seria BR52, polska: Ty2, Ty42) Na sieci JŽ eksploatowano 342 sztuki. Kilka z nich dotarło do Słowenii (SFRJ) dopiero w latach 60. XX wieku, gdzie wykorzystywano je głównie na linii Lublana – Bohinj.
- parowóz wąskotorowy 97-028 o rozstawie osi 760 mm, zbudowany w zakładach WLF Floridsdorf w roku 1913. Wyposażona w zębatkę systemu Abta lokomotywa eksploatowana była na terenie obecnej Bośni i Hercegowiny na linii biegnącej przez Ivan Sedlo (obecnie jest to normalnotorowa linia Sarajewo - Ploče), o bardzo dużym nachyleniu – do 60 promili.
- parowóz 29-010 zbudowany w roku 1922 w zakładach WrNSt. Po II wojnie światowej na liniach JŽ eksploatowano łącznie 42 lokomotywy tego typu. W Słowenii ciągnęły one najcięższe pociągi towarowe na wszystkich głównych liniach, a w Istrii także pociągi pospieszne.
- parowóz kkStB 73.372 zbudowany w roku 1906 w zakładach WrNSt. Ostatnim miejscem eksploatacji była kopalna węgla Kreka.
- parowóz 116-002 zbudowany w roku 1910 w zakładach StEG. Lokomotywa eksploatowana była na terenie całej austriackiej części monarchii austro-węgierskiej, w tym na słoweńskich liniach Lublana – Tarvisio i Lublana – Novo Mesto – Karlovac. W ostatnich latach eksploatacji wykorzystywana na lokalnych liniach Kranj – Tržič, Lublana – Vrhnika, Lublana – Kočevje i Celje – Dravograd.
- parowóz SB 718 zbudowany w roku 1861 w zakładach StEG (Haswell). Lokomotywy tego typu używane były wyłącznie do lekkich pociągów towarowych, do ruchu wahadłowego i na liniach lokalnych. Nr 718 jest najstarszą lokomotywą w słoweńskiej kolekcji muzealnej. Już w 1949 roku, z okazji 100-lecia kolei w Jugosławii, została objęta ochroną jako zabytek i przywrócona do pierwotnego stanu. Odrestaurowana ponownie w 1996 roku, niestety nie nadaje się do jazdy.
- elektrowóz 362-037 zbudowany w zakładach Ansaldo w Genui (lata 1962 - 1967). Lokomotywy tego typu eksploatowano na terenie Słowenii i Chorwacji. Ze względu na to, że składały się one z dwóch członów połączonych „harmonijką”, nazywano je Meh (również Mehovka i Meharca). Wcześniej nazywano je Pershing, najprawdopodobniej ze względu na podobny dźwięk, nawiązujący do amerykańskich pocisków balistycznych MGM-31 Pershing.
Wagony i inne pojazdy
Wagony stanowią najmniejszą część ekspozycji. Zostały one pozyskane dla muzeum głównie z Przedsiębiorstwa Budowy Kolei, gdzie służyły jako mobilne magazyny lub kwatery robotnicze. W zbiorach znajdują się:
- dawny wagon pocztowy DF 43621, zbudowany w 1914 roku w Grazu dla Kolei Południowej
- Cs 31198, najstarszy wagon pasażerski w zbiorach muzeum, zbudowany w 1893 roku dla Kolei Południowej w fabryce Nesselsdorf w Czechach,
- Ci 31972, który został zbudowany w 1922 roku dla Kolei Czechosłowackich, który trafił później do Jugosławii
- wagon Cs 31464, zbudowany dla dawnych Austriackich Kolei Państwowych (kkStB).
- wagon GET 821 wyprodukowany w 1912 roku w wiedeńskiej fabryce Simmering, przez wiele lat po zakończeniu I wojny światowej służył głównie jako wagon towarowy na Kolejach Słoweńskich. W latach 1915–1917 ambulans Get 821 przewoził ciężko rannych i chorych żołnierzy z frontu nad Isonzo do ośrodków zdrowia i szpitali. W 1969 roku, po zakończeniu elektryfikacji linii kolejowej Zidani Most – Dobova, przez jakiś czas stał na stacji kolejowej Blanca, gdzie został „wycofany z eksploatacji”, ale tamtejsi pracownicy, doceniając jego rolę i znaczenie dla dziedzictwa technicznego, zabezpieczyli go i przekazali Muzeum Kolei w Lublanie.
- wagon Ca 36319 zbudowany w zakładach OM Milano w roku 1931 na potrzeby ówczesnego ruchu podmiejskiego. W rezultacie każdy wagon posiadał 20 drzwi (po 10 z każdej strony). Taka liczba drzwi miała umożliwić szybsze wsiadanie i wysiadanie w godzinach szczytu. Ze względu na dużą liczbę drzwi, wagony tego typu nazywano „Milleporte” lub „Centoporte” w tłumaczeniu jako „Tysiąc Drzwi” lub „Sto Drzwi”.
- wagon bagażowy „Dlsv”, nr 51 79 95-00 006-7 zbudowany w zakładach Goša w roku 1980.
- drezyna KLV 12 zbudowana w roku 1958 w zakładach Frankfurter Karosserie-Fabrik (FKF). Pojazd był przeznaczony do transportu pracowników kolei i inspekcji torów. Jego wózek posiada wbudowany mechanizm, który umożliwia obrót o 360 stopni w miejscu, tak, że maszynista zawsze znajduje się przodem do kierunku jazdy. Drezyna była wykorzystywana przez Wydział Utrzymania Torów w Nowej Goricy do inspekcji linii kolejowych Prvačina–Ajdovščina i bohinjskiej.
Wagony stanowią najmniejszą część ekspozycji. Zostały one pozyskane dla muzeum głównie z Przedsiębiorstwa Budowy Kolei, gdzie służyły jako mobilne magazyny lub kwatery robotnicze. W zbiorach znajdują się:
- dawny wagon pocztowy DF 43621, zbudowany w 1914 roku w Grazu dla Kolei Południowej
- Cs 31198, najstarszy wagon pasażerski w zbiorach muzeum, zbudowany w 1893 roku dla Kolei Południowej w fabryce Nesselsdorf w Czechach,
- Ci 31972, który został zbudowany w 1922 roku dla Kolei Czechosłowackich, który trafił później do Jugosławii
- wagon Cs 31464, zbudowany dla dawnych Austriackich Kolei Państwowych (kkStB).
- wagon GET 821 wyprodukowany w 1912 roku w wiedeńskiej fabryce Simmering, przez wiele lat po zakończeniu I wojny światowej służył głównie jako wagon towarowy na Kolejach Słoweńskich. W latach 1915–1917 ambulans Get 821 przewoził ciężko rannych i chorych żołnierzy z frontu nad Isonzo do ośrodków zdrowia i szpitali. W 1969 roku, po zakończeniu elektryfikacji linii kolejowej Zidani Most – Dobova, przez jakiś czas stał na stacji kolejowej Blanca, gdzie został „wycofany z eksploatacji”, ale tamtejsi pracownicy, doceniając jego rolę i znaczenie dla dziedzictwa technicznego, zabezpieczyli go i przekazali Muzeum Kolei w Lublanie.
- wagon Ca 36319 zbudowany w zakładach OM Milano w roku 1931 na potrzeby ówczesnego ruchu podmiejskiego. W rezultacie każdy wagon posiadał 20 drzwi (po 10 z każdej strony). Taka liczba drzwi miała umożliwić szybsze wsiadanie i wysiadanie w godzinach szczytu. Ze względu na dużą liczbę drzwi, wagony tego typu nazywano „Milleporte” lub „Centoporte” w tłumaczeniu jako „Tysiąc Drzwi” lub „Sto Drzwi”.
- wagon bagażowy „Dlsv”, nr 51 79 95-00 006-7 zbudowany w zakładach Goša w roku 1980.
- drezyna KLV 12 zbudowana w roku 1958 w zakładach Frankfurter Karosserie-Fabrik (FKF). Pojazd był przeznaczony do transportu pracowników kolei i inspekcji torów. Jego wózek posiada wbudowany mechanizm, który umożliwia obrót o 360 stopni w miejscu, tak, że maszynista zawsze znajduje się przodem do kierunku jazdy. Drezyna była wykorzystywana przez Wydział Utrzymania Torów w Nowej Goricy do inspekcji linii kolejowych Prvačina–Ajdovščina i bohinjskiej.
Link do strony internetowej muzeum znajduje się tutaj.
Zdjęcia z Muzeum Kolei
Bilet wstępu do muzeum systemu Edmondsona.
Wejście do muzeum przy ulicy Parmovej 35.
Główny budynek muzeum - hala dawnej parowozowni.
Parowóz 17-006.
Parowóz 36-013
Drezyna KLV 12.
Tabliczki z lokomotyw Kolei Jugosłowiańckich JŽ
(ЈЖ).
Prędkościomierze Haslera.
W pobliskim budynku pomocniczym wystawione są małe pojazdy
szynowe (wózki ręczne), które niegdyś służyły pracownikom torowym i
pracownikom utrzymania ruchu, a także wszelkiego rodzaju narzędzia i
urządzenia komunikacyjne, takie jak telegrafy, telefony, dalekopisy i
urządzenia radiołączności.
Część plenerowa muzeum
W następnej części: Stacja Zidani Most.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz