TOMO1976: Węgry, Słowenia. Sierpień 2024. Cżęść 3. Lublana.

środa, 28 stycznia 2026

Węgry, Słowenia. Sierpień 2024. Cżęść 3. Lublana.

Lublana (Ljubljana)

Stolica Słowenii Lublana to miasto o powierzchni 163,8 km² położone w Kotlinie Lublańskiej, w środkowej części kraju, na wysokości 298 m n.p.m., nad rzeką Ljubljanicą. Jest to największe i najludniejsze miasto w kraju, zamieszkałe przez około 290 000 stałych mieszkańców (stan na 2025 r.).

Lublana usytuowana jest w odległości około 140 km na zachód od Zagrzebia, 250 km na wschód od Wenecji, 350 km na południowy zachód od Wiednia i 400 km na południowy zachód od Budapesztu. Położenie na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych znacząco wpłynęło na rozwój miasta i sprawiło, że w swojej historii podlegało ono wpływom kultur ludów germańskich, romańskich i słowiańskich oraz ich języków i zwyczajów. Obecnie stolica Słowenii jest ważnym węzłem komunikacyjnym w którym stykają się międzynarodowe autostrady oraz linie kolejowe.

Pochodzenie nazwy Lublana nie jest do końca jasne. Według jednej z hipotez nazwa pochodzi od starosłowiańskiego bóstwa wody Laburusa, według innej od łacińskiego terminu oznaczającego rzekę, która wylewa (aluviana), a niektórzy uważają, że od niemieckiego Laubach (letni strumień (?)). Współcześnie niemiecka nazwa Lublany to Laibach a włoska Lubiana.

Częścią herbu miasta od czasów baroku jest Smok z Lublany. Symbolizuje on siłę, odwagę i wielkość. Jest on przedstawiony na Moście Smoczym i różnych symbolach heraldycznych, na tablicach rejestracyjnych Lublany, na budynkach miejskich, pokrywach kanałów, na stopniach wieży zamkowej oraz na fladze miasta.

Architektura

Architektura miasta jest mieszanką stylów pochodzących z różnych epok. Na terenie historycznego centrum Lublany znajdują się zarówno budynki barokowe i secesyjne, jak i historyczne, a także domy z XX wieku. Stare miasto to średniowieczny, otoczony murami obszar trzech głównych placów z ratuszem, Słoweńską Akademią Nauk i Sztuk, biblioteką uniwersytecką i teatrem plenerowym (Križanką) oraz licznymi kościołami. Nowsza część obejmuje barokową i późniejszą rozbudowę w kierunku parku Tivoli i linii kolejowej, gdzie znajdują się m.in. siedziba uniwersytetu, kościół Urszulanek, budynki Filharmonii Słoweńskiej i Dom Cankarjeva. W 1511 roku Lublanę zrujnowało wielkie trzęsienie ziemi, po którym odbudowano ją w stylu renesansowym i wzniesiono nowe mury obronne. Przebudowa w stylu barokowym miała miejsce w wieku XVIII. W 1895 roku miasto liczące 30 000 mieszkańców doświadczyło kolejnego katastrofalnego trzęsienia ziemi o magnitudzie 6,1 w skali momentu, które spowodowało śmierć 21 osób i zniszczenie 10% z około 1400 budynków. Podobnie jak po trzęsieniu ziemi w 1511 roku, miasto zostało odbudowane w typowych dla tamtych czasów stylach – neoklasycyzmie i secesji. Przebudowali je głównie austriaccy i czescy architekci. Do najważniejszych budowli z tego okresu należą budynki mieszkalne wokół sądu oraz między ulicami Slovenska i Miklošičeva, teatr prowincjonalny (obecnie Opera), teatr niemiecki (obecnie Teatr Dramatyczny), dwór prowincjonalny i inne. W okresie międzywojennym słoweński architekt Jože Plečnik pozostawił po sobie znaczący ślad, projektując kilka osi miasta, mosty, w tym Most Potrójny, oraz Bibliotekę Narodową i Uniwersytecką między pałacami. Jednym z najlepiej rozpoznawalnych budynków w Lublany jest zbudowany w latach 1931 - 33 Nebotičnik (drapacz chmur).

Rzekę Ljubljanicę, Kanał Grubera oraz inne rzeki i strumienie przecinają liczne mosty. Najsłynniejsze to Most Potrójny i Smoczy most. Ostatni z wymienionych, zbudowany w latach 1900–1901, jest uważany za jedno z najpiękniejszych dzieł wiedeńskiej secesji. Jego nazwa pochodzi od czterech smoków zdobiących końce balustrad. W Lublanie znajduje się ponad 40 czynnych fontann, z których większość zdobi place i parki oraz ma ważne znaczenie kulturowe i historyczne. Na Rynku Miejskim (Mestni trg) stoi replika najważniejszej z nich, fontanny Robba w stylu barokowym. Jej oryginał został przeniesiony do Galerii Narodowej w 2006 roku z powodu problemów z korozją. Fontanny obecne są w centrum miasta od samego początku jego istnienia, ponieważ odegrały ważną rolę w jego rozwoju. Starsze fontanny i akwedukty znane były już w starożytnej Emonie.

Zamek

Zamek w Lublanie to średniowieczny zabytek architektoniczny położony w północno-zachodniej części Wzgórza Zamkowego na wysokości 376 m n.p.m. Według badań archeologicznych obecność człowieka na terenie kompleksu zamkowego trwa nieprzerwanie od 1200 r. p.n.e., kiedy to powstały pierwsze osady, a później fortyfikacje. Zamek został po raz pierwszy wspomniany pisemnie między 1112 a 1125 rokiem, kiedy Rudolf z Tarcento podarował niewielką posiadłość w pobliżu zamku w Lublanie kapitule akwilejskiej. W 1144 roku zamek jest wymieniany jako siedziba karynckich książąt Spanheim. Zamek zmienił swoją pierwotną formę w XV wieku, kiedy został rozbudowany (murowane mury z bramą i dwiema wieżami wejściowymi, przez które prowadziła brama, most zwodzony i kaplica zamkowa). W wiekach XVI i XVII stopniowo wznoszono kolejne budynki, otaczające dziedziniec i tworzące obecny kompleks zamkowy. Ze względu na spadek znaczenia administracyjnego (nie rezydowali tam władcy ani wojewodowie posiadający rozległe uprawnienia), a także utratę strategicznego znaczenia, utrzymanie zamku stało się obciążeniem finansowym i zaczął on stopniowo niszczeć. Na początku XIX wieku władze przekształciły zamek w więzienie i częściowo fort wojskowy. W 1905 roku miasto Lublana odkupiło zamek i osiedliło w nim mieszkańców, którzy zamieszkiwali na jego terenie do połowy lat 60. XX wieku, kiedy to rozpoczęły się przygotowania do renowacji. Pod koniec lat 60. XX wieku rozpoczął się ponad 55-letni okres renowacji zamku. W 1982 roku wieża widokowa została odnowiona i i podwyższona o 1,2 metra, uzyskując pierwotną, barokową formę. W wyniku podwyższenia, jej platforma widokowa na górnym tarasie znajduje się dokładnie 400 m nad poziomem morza. W 2009 roku wieża przeszła kolejną renowację, w ramach której podwyższono między innymi mury obronne. W latach 80. zamek ożywał głównie jako miejsce ceremonii ślubnych, które władze miasta zaczęły organizować w pierwszym odrestaurowanym budynku zamkowym (obok wieży, a później kaplicy), a po 2000 roku stał się on miejscem wielu wydarzeń kulturalnych i wystaw. Na Wzgórzu Zamkowym, w bezpośrednim sąsiedztwie zamku, od połowy lat 70-tych XX wieku znajduje się również pomnik zbuntowanych chłopów pańszczyźnianych. Nowo wybudowana droga do zamku (wzdłuż jego północno-wschodniego zbocza) została nazwana Drogą Słoweńskich Powstań Chłopskich. Od 2006 roku zamek jest połączony z centrum miasta kolejką linowo-terenową (funikularem).

Miejsca warte odwiedzenia w Lublanie:

- Zamek (Ljubljanski grad)

- Stare Miasto – Rynek Miejski (Mestni trg), Stary Rynek (Stari trg), Górny Rynek (Gornji trg)

- budynek Tivoli (Tivolski grad) oraz park Tivoli

- park Miklošičeva (Miklošičev park)

- klasztor i kościół Urszulanek (Uršulinska cerkev Svete Trojice, nunska cerkev)

- Pałac Arcybiskupa (Nadškofijski dvorec)

- Ruiny rzymskie

- Muzeum Narodowe (Narodni muzej Slovenije)

- Narodowa Galeria Słowenii (Narodna galerija Slovenije)

- Biblioteka Uniwersytecka i Narodowa (Narodna in univerzitetna knjižnica)

- Uniwersytet (Univerza v Ljubljani)

- katedra świętego Mikołaja (Stolnica sv. Nikolaja)

- kościół Franciszkanów (Frančiškanska cerkev Marijinega oznanjenja)

- kościół św. Floriana (Cerkev sv. Florijana, Šentflorjanska cerkev)

- kościół św. Jakuba (Šentjakobska cerkev)

- kościół Matki Bożej Wspomożycielki (Cerkev Marije Pomočnice, križevniška cerkev)

- kościół św. Rocha (cerkev sv. Roka v Dravljah)

- kościół Świętej Trójcy (cerkev svete Trojice, Nunska cerkev)

- cerkiew Świętych Cyryla i Metodego (cerkev sv. Cirila in Metoda)

- budynek Urzędu Miasta Lublany (Mestna hiša v Ljubljani)

- plac Prešerena (Prešernov trg)

- plac Kongresowy (Kongresni trg)

- plac Republiki (Trg republike)

- Potrójny most (Tromostovje)

- Smoczy Most (Zmajski Most)

- fontanna Robbov (Robbov vodnjak)

- Niezależne centrum kulturalne Metelkova (AKC Metelkova mesto)

- Nebotičnik

- Ogród Botaniczny Uniwersytetu Lublańskiego (Botanični vrt Univerze v Ljubljani)

Dzieje Lublany

Około 2000 r. p.n.e. i wcześniej bagna lublańskie zamieszkałe były przez społeczności egzystujące w drewnianych osadach budowanych na palach wbitych w dno bagna lub jeziora. Mieszkańcy tych osad zajmowali się zbieractwem, polowaniem, rybołówstwem, hodowlą zwierząt i prymitywnym rolnictwem. Poruszali się oni łodziami które wydrążano z pojedynczych pni, a także wozami kołowymi. W późniejszym czasie teren stał się częstym szlakiem wędrówek i pobytu różnych ludów i poszczególnych plemion, m.in. indoeuropejskich Wenetów, celtyckich Taurysków i Japodów. W I wieku p.n.e., Kotlinę Lublańską zajęli Rzymianie i stała się ona częścią królestwa Noricum.

Rzymska osada Emona (łac. Colonia Ivlia Æmona) powstała poniżej wzgórza zamkowego, na obszarze między obecnymi ulicami Prešernova i Vegova, prawdopodobnie na miejscu tymczasowego obozu wojskowego zbudowanego przez XV legion Apollinaris. Około 50 r. n.e. osada stała się rzymskim obozem wojskowym, ufortyfikowanym ceglanymi murami. Emona liczyła od 5000 do 6000 mieszkańców, w których skład wchodzili głównie kupcy i rzemieślnicy, ale także urzędnicy państwowi i weterani wojenni. Jej ulice były brukowane a domy zbudowane z cegły i wyposażone w publiczną kanalizację oraz centralne ogrzewanie. Do miasta doprowadzony był także wodociąg.

Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie i późniejszymi migracjami ludów, upadła również rzymska Emona. W 452 roku została ona zniszczona przez Hunów pod wodzą Attyli, a później jej pozostałości zostały spustoszone przez Ostrogotów i Longobardów. Przodkowie Słowian stopniowo migrowali na te tereny pod koniec VI wieku. Około trzy wieki później obszar ten dostał się pod panowanie Franków, pomimo ciągłych najazdów węgierskich. Pierwsze pisemne wzmianki o Lublanie jako średniowiecznej osadzie pochodzą z lat 1112–1125, kiedy to Rudolf z Tarcentu podarował niewielką posiadłość w pobliżu zamku w Lublanie kapitule akwilejskiej. Później obszar Kotliny Lublańskiej przeszedł w ręce rodu Spanheimów, książąt Karyntii. Nazwa Luwigana, jako poprzedniczka obecnej nazwy, pojawia się po raz pierwszy w roku 1144. W XIII wieku Lublana składała się z trzech stopniowo oddzielanych i chronionych murami ośrodków: Starego Miasta, Rynku Miejskiego (pierwszego otoczonego murami) i Nowego Miasta, połączonych pięcioma bramami i mostami Dolnym (Tromostovje) i Górnym (Čevljarski). Pomiędzy gęsto zabudowanymi domami wznosiły się gotyckie kościoły z dzwonnicami. Wraz z uzyskaniem praw miejskich w 1220 roku zamek uzyskał również pozwolenie na bicie własnej monety, a miasto ostatecznie przejęło zwierzchnictwo nad Kranjem i Kamnikiem i stało się stolicą Krainy Krajnsko. W 1270 roku Lublana została zdobyta przez króla Czech Przemysła Ottokara II, a po jego klęsce w roku 1278 roku przeszło pod panowanie Rudolfa I Habsburga. Habsburgowie oficjalnie przemianowali nazwę miasta na Laibach i nadali mu 39 przywilejów handlowych i innych. W 1461 roku Lublana stała się miastem katedralnym, a przy kościele św. Mikołaja utworzono diecezję. Panowanie Habsburgów, z wyjątkiem okresu prowincji iliryjskich (1809–1813), kiedy to Lublana była ich stolicą, trwało do końca I wojny światowej.

W XV wieku Lublana ugruntowała swoją pozycję dzięki nowocześniejszej architekturze. W XVI wieku miasto liczyło około 5000 mieszkańców, z których około 70% posługiwało się językiem słoweńskim jako językiem ojczystym, a pozostali mówili głównie po niemiecku. W tym czasie w Lublanie działała pierwsza szkoła średnia, biblioteka publiczna i drukarnia. W 1597 roku do miasta przybyli jezuici i założyli gimnazjum, które rozwinęło się w collegium. Wraz z powstaniem Académie operosorum Labacensium, stowarzyszenia uczonych wzorowanego na włoskim modelu, w 1693 roku do miasta przybyło wielu zagranicznych architektów i rzeźbiarzy, którzy odnowili lub wybudowali większość kościołów w stylu barokowym. W 1701 roku założono Académie philharmonicorum, jedno z pierwszych tego typu stowarzyszeń muzycznych poza Włochami. Wśród honorowych członków Towarzystwa Filharmonicznego, które później je zastąpiło, znaleźli się m.in. kompozytorzy tacy jak Haydn, Beethoven i Brahms, skrzypek Paganini, a wśród jego dyrygentów znalazł się Gustav Mahler. W XVIII wieku w mieście rozwijał się przemysł wytwórczy, jednak znaczenie gospodarcze Lublany wciąż pozostawało głównie jako tranzytowe.

Podczas okupacji napoleońskiej (1809–1813) Lublana była stolicą prowincji iliryjskich. Językiem urzędowym stał się słoweński, a w mieście otwarto pierwszy uniwersytet. W 1815 roku Lublana ponownie znalazła się pod panowaniem austriackim i do 1849 roku było centrum administracyjnym Królestwa Iliryjskiego. W 1821 roku w mieście odbył się Kongres Świętego Przymierza, na którym europejscy dygnitarze ustalili powojenne granice. Na pamiątkę tego wydarzenia nazwano Plac Kongresowy. W pierwszej połowie XIX wieku brzegi Lublanicy zostały częściowo zagospodarowane, wybudowano też nowe kamienne i żelazne mosty. W 1849 roku do Lublany przybył pierwszy pociąg z Wiednia, a osiem lat później ukończono budowę Kolei Południowej, w tym samym połączono Wiedeń z Triestem. W latach 60. XIX wieku powstała Towarzystwo Słoweńskie (Slovene Matica). W drugiej połowie XIX wieku Lublana stopniowo ugruntowała swoją pozycję politycznego i kulturalnego centrum Słoweńców. Miasto rozrosło się poprzez dołączenie części sąsiednich gmin, mianowicie Tivoli, obszaru wokół Koloseum, Vodmatu do linii kolejowej Lublana - Metlika i innych obszarów.

Na przełomie wieków XIX i XX do miasta docierały kolejne nowinki techniczne: wodociąg (1890), elektryczność i nowoczesna sieć kanalizacyjna (1898), tramwaj (1901) i pierwsze kino (1907). W 1914 roku do miasta przyłączono miejscowość Spodnjo Šiško, w 1929 roku cmentarz na Świętym Krzyżu, a w latach 30. XX wieku przyłączono również miejscowości Zgornjo Šiško, Moste i Vič . W ten sposób do 1935 roku powstała pierwsza „wielka” Lublana.

Po upadku Austro-Węgier w 1918 roku Lublana stała się ważnym miastem w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców. W 1929 roku miasto stało się siedzibą Drawskiego Banatu w Królestwie Jugosławii. W czasach królestwa założono Uniwersytet (1919), Galerię Narodową (1918) oraz Akademię Nauk i Sztuk (1938, obecnie SAZU). W połowie lat 30. XX wieku w Poljane i za Bežigradem, zgodnie z nowoczesnymi, funkcjonalistycznymi ideami, wybudowano nowe dzielnice i ulice. Podczas II wojny światowej władze w mieście pełnił Leon Rupnik - kolaborant, przewodniczący rady miejskiej i burmistrz Lublany pod okupacją włoską, a następnie prezydent administracji prowincji Lublana pod okupacją niemiecką. W odpowiedzi na opór i pomoc udzielaną partyzantom, włoscy okupanci w lutym 1942 roku otoczyli miasto 30 km drutu kolczastego, którego ślady są obecnie oznaczone szlakiem spacerowym. Świadectwem powstania jest między innymi pomnik w żwirowni (Gramozna jama), w miejscu gdzie włoscy okupanci rozstrzelali ponad 100 zakładników. Po II wojnie światowej Lublana stała się stolicą Socjalistycznej Republiki Słowenii w ramach Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii. Wielu nowych obywateli migrowało do miasta ze względów ekonomicznych co doprowadziło do rozbudowy miasta i budowy licznych dzielnic mieszkalnych.

25 czerwca 1991 roku Słowenia ogłosiła niepodległość i a Lublana stała się jej centrum i stolicą. W 1997 roku miasto była gospodarzem Europejskiego Miesiąca Kultury, a w 2010 roku zostało ogłoszone Światową Stolicą Książki. W Parku Sportowym Stožice wybudowano między innymi nowy stadion i halę sportową. Liczne innowacje, aranżacja nowych ciągów pieszych i terenów zielonych przyczyniły się do tego, że Lublana została ogłoszona Zieloną Stolicą Europy w 2016 roku. W 2021 roku organizacja European Best Destinations ogłosiła Lublanę najbardziej zazielenionym miastem w Europie. W lutym 2022 roku Lublana znalazła się na szczycie europejskich stolic pod względem udziału terenów zielonych i zadrzewienia.

Zdjęcia z Lublany

Plac Prešerena (Prešernov trg). Kościół św. Floriana (Cerkev sv. Florijana, Šentflorjanska cerkev)

Plac Prešerena (Prešernov trg). Na pierwszym planie zbudowany w 1873 roku Dom Hauptmanna. Jeden z niewielu budynków w mieście, które przetrwały wielkie trzęsienie ziemi w 1895 roku niemal bez uszkodzeń. Po trzęsieniu ziemi został zakupiony przez miejscowego handlarza farbami Adolfa Hauptmanna, który zlecił architektowi Cyrylowi Metodowi Kochowi przeprojektowanie fasady i dachu. Dom został przebudowany w 1904 roku w modnym wówczas stylu secesji wiedeńskiej.

Plac Prešerena (Prešernov trg). Pomnik France Prešerena – słoweńskiego poety epoki romantyzmu, autora słoweńskiego hymnu.

Plac Prešerena (Prešernov trg). Budynek pod adresem 3.

Plac Prešerena (Prešernov trg).

Potrójny most (Tromostovje).

Stritarjeva ulica. Po lewej stronie pałac Kresija (palača Kresija), po prawej dwór Filipa (Filipov dvorec). Oba domy wyznaczają wejście do średniowiecznej części miasta pod Zamkiem Lublańskim. Widok z Mostu Potrójnego.

Pałac Kresija (palača Kresija) znajduje się na nabrzeżu Adamič i Lunder (Adamič-Lundrovo nabrežje) na prawym brzegu Ljubljanicy, obok Potrójnego Mostu, pomiędzy placem Pogačar (Pogačarjev trg), ulicą Stritar (Stritarjeva) i ulicą Maček (Mačkova). Budynek ma plan nieregularnego kwadratu i wewnętrzny dziedziniec. Wyróżnia się on neorenesansowymi fasadami i wnętrzem, a jego dekoracja nawiązuje do baroku. Pałac został zaprojektowany przez austriackiego architekta Leopolda Theyera, a wzniesiono go w latach 1897–1898, po trzęsieniu ziemi w 1895 roku. Obecnie w budynku mieszczą się urzędy miejskie, Galeria Kresija i centrum informacji turystycznej.

Dwór Filipa (Filipov dvorec). Budynek nad rzeką Ljubljanica, na rogu nabrzeża Cankar (Cankarjevo nabrežje) i ulicy Stritar (Stritarjeva ulica), obok Potrójnego Mostu. Po drugiej stronie ulicy Stritar stoi budynek Kresija. Oba budynki zostały zaprojektowane po trzęsieniu ziemi w 1895 roku przez grackiego architekta Leopolda Theyera i ukończone w roku 1898. Dwór Filipa został zbudowany przez rzemieślnika Filipa Schreyera i wyróżnia się stylem neorenesansowym. Mówi się, że małe iglice na fasadach powstały na wyraźne życzenie burmistrza Ivana Hribara, który był wielbicielem czeskiej kultury i chciał, aby Lublana przypominała Pragę, „miasto stu iglic”. Bardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest jednak to, że iglice miały przypominać bramy miejskie w dawnych murach obronnych, które stały w ich miejscu.

Front dworu Filipa.

Narożna kamienica pod adresem Mačkova ulica 2.

Dwór Filipa (Filipov dvorec). Widok z Adamič-Lundrovo nabrežje.

Rzeka Ljubljanica. Widok z Potrójnego mostu w kierunku mostu Rzeźniczego (Mesarski most).

Rzeka Ljubljanica. Widok z Potrójnego mostu w kierunku mostu pieszego Ribja brv.

Rzeka Ljubljanica. Widok z mostu pieszego Ribja brv w kierunku Potrójnego mostu.

Kamienice przy Cankarjevo nabrežje. Po lewej stronie most pieszy Ribja brv.

Kamienice przy Cankarjevo nabrežje.

Most Szewski (Šuštarski most)

Kamienice przy Gallusovo nabrežje.

Nowy Rynek (Novi trg). Fontanna.

Widok z mostu Szewskiego (Šuštarski most, ew. Čevljarski most) w kierunku mostu Św. Jakuba (Šentjakobski most).

Widok z mostu Św. Jakuba (Šentjakobski most). w kierunku mostu Szewskiego (Šuštarski most).

Pałac Grubera - XVIII-wieczny późnobarokowy budynek świecki, położony u zbiegu placu Levstika (Levstikov trg.) i ulicy Zvezdarskiej (Zvezdarska ulica). Nazwa pochodzi od imienia jezuickiego architekta Gabriela Grubera, który zlecił jego budowę.

Plac Górny (Gornji trg)

Dom na rogu placu Cyryla i Metodego (Ciril-Metodov trg) i ulicy Dolničarjeva (Dolničarjeva ulica).

Mala ulica

Dom na rozwidleniu Mala ulica i Prečna ulica.

Róg ulic Małej i Trubarjeva cesta.

Trubarjeva cesta 13. Rysunki na ścianie hostelu.

Trubarjeva cesta. Dom pod adresem 10.

Ciril-Metodov trg. Budynek Archidecezji Lublana (Nadškofija Ljubljana).

Dolničarjeva ulica 1. Katedra świętego Mikołaja (Stolnica sv. Nikolaja).

Jedna z dwóch wież dzwonniczych katedry.

Brązowe wrota katedry.

Widok na katedrę od podwórza.

Figura św. Bonaventury z Bagnoregio na ścianie katedry od strony podwórza.

Figura św. Tomasza z Akwinu na ścianie katedry od strony podwórza.

Mestni trg.

Mestni trg. Wzniesiona z marmuru i wapienia XVIII-wieczna fontanna Robba, z obeliskiem, sadzawką i rzeźbami trzech postaci trzymających dzbany.

Urząd Miasta Lublany (Mestna hiša v Ljubljani). Budynek powstał pod koniec XV wieku (1484). Architektem był Peter Bezlaj. Obecny barokowy wygląd uzyskał w latach 1717–1719. W tym czasie został rozbudowany i odnowiony przez architekta Gregora Mačka Starszego. Pod koniec XVIII wieku do ratusza po lewej stronie dobudowano najpierw dom Čavljevo, a po prawej dom Galeta. Podczas przebudowy w 1895 roku wszystkie trzy domy połączono w jeden budynek i zmodernizowano. W 1898 roku zbudowano nową salę posiedzeń, którą otwarto podczas obchodów 50. rocznicy panowania cesarza Franciszka Józefa (1848–1898).

Budynek pod adresem Mestni trg 21.

Smoczy Most (Zmajski Most). Zdjęcie wykonane w Lipcu 2025 roku podczas kolejnej mojej wizyty w Lublanie.

Dom pod adresem Pražakova 11.

Dom pod adresem Miklošičeva cesta 32.

Miklošičeva cesta 28. Budynek Izby Pracy. Wielofunkcyjny, czteropiętrowy, narożny pałac o planie litery U został zbudowany w 1927 roku według projektu Vladimira Šubica. Klasyczną, trzyczęściową, przegubową fasadę zdobi rustykalny parter, płaskorzeźbione atlasy na portalach. Dach zdobią jest siedem rzeźb uosabiających różne gałęzie pracy i przemysłu, autorstwa Lojze Dolinara.

Miklošičeva cesta 8. Zbudowany w latach 1921- 1922 Budynek Banku Spółdzielczego (Stavba Zadružne gospodarske banke, Vurnikova hiša).

Vodnikov trg. Pomnik Valentina Vodnika (Spomenik Valentina Vodnika) - słoweńskiego księdza, franciszkanina, poety, tłumacza, językoznawcy, nauczyciela, dziennikarza i redaktora, żyjącego w latach 1758 – 1819.