niedziela, 14 grudnia 2025

Węgry, Słowenia. Sierpień 2024. Cżęść 1. Warszawa - Győr.

Węgry, Słowenia. Sierpień 2024. Cżęść 1. Warszawa - Győr. 

Tak się ostatnio składa, że relacje z podroży ukazują się na fotoblogu z rocznym opóźnieniem, ale tak jak już wielokrotnie zaznaczałem nie zawsze mam czas i wenę na pisanie postów. Mam jednak nadzieję, że publikowane przeze mnie treści wynagrodzą Wam czas czekania. :)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Słowenia to ostatni kraj byłej Jugosławii który odwiedziłem (nie licząc Kosowa). Dzięki dogodnym skomunikowaniom kolejowym dojazd z Warszawy do Lublany możliwy jest w ciągu jednego dnia z przesiadkami w Wiedniu i Grazu. Ja jednak, żeby urozmaicić swoją podróż podzieliłem ją na kilka etapów, odwiedzając po drodze węgierski Győr.

Z Warszawy wyruszyłem rano pociągiem IC/EC "Polonia" do Brzecławia, gdzie miałem przesiadkę na pociąg Regio Jet do Győru. W czasie ponad godzinnej przerwy w podroży udałem się do dworcowej restauracji na smażony ser z frytkami. Po obiedzie wykonałem małą kolejową sesję fotograficzną co nie było łatwe ze względu na upał i konieczność dźwigania ciężkiego plecaka. Regio Jet relacji Praga - Budapeszt przyjechał o czasie. Trasa przejazdu prowadziła przez Wiedeń, tak więc po raz kolejny dane mi było podziwiać przez okno szerokie koryto Dunaju a także nowoczesny dworzec główny w stolicy Austrii. Győr przywitał mnie betonowym, socrealistycznym dworcem z którego od razu udałem się do miejsca zakwaterowania. Pomimo późnopopołudniowej pory upał był nadal dokuczliwy a miejski beton jeszcze bardziej potęgował jego uciążliwość.

Nocleg zarezerwowany miałem w starej części miasta, w kamienicy "Borbarátok Háza", w której mieścił się pub mieścił się pub a piętra były zaadaptowane na pokoje gościnne. Pokój był czysty i wyposażony w łazienkę z prysznicem, lodówkę, czajnik, ręczniki, jednak jego podstawową wadą był brak okna na zewnątrz. Ta niedogodność w zestawieniu ze słabo działającą klimatyzacją sprawiały to, że warunki wewnątrz były wręcz tropikalne. Wszystkie te niewygody rekompensował pub z kraftowymi piwami i barokowy klimat historycznej części miasta.

Bilet internetowy na pociąg IC/EC 105 "Polonia" w relacji Warszawa - Břeclav. Przejazd w klasie 2.
Wyświetlacz na peronie 7 stacji Warszawa Zachodnia. 
Tablica kierunkowa pociągu IC/EC 14003/105 "Polonia" w relacji Warszawa - Wien Hauptbahnhof, którym podróżowałem do stacji Břeclav. 
Stacja Bohumín. Postój i zmiana lokomotywy. 
Stacja Břeclav. Przerwa w podróży.

Bilet elektroniczny na pociąg Regio Jet w relacji Břeclav - Győr. Przejazd w klasie "Standard".

Gyor

Miasto położone jest na północnym zachodzie Węgier, nad rzekami Dunaj, Rabą, Rábca i Dunaj Moszoński. Zamieszkały przez 131,3 tys. mieszkańców Gyor jest siedzibą władz komitatu Győr-Moson-Sopron i ośrodkiem administracyjnym powiatu Győr. Miasto leży na szlaku paneuropejskiego korytarza transportowego nr 4, na osi komunikacyjnej Wiedeń-Bratysława-Budapeszt, i posiada dogodne połączenia komunikacyjne zarówno kolejowe jak i drogowe. Győr stanowi ośrodek gospodarczy, kulturalny, uniwersytecki i sportowy i jest trzecim pod względem ilości zabytków miastem na Węgrzech. Győr nazywane jest także „miastem rzek”, ponieważ wybudowano je nad Dunajem i rzeką Dunaj Moszoński, u ujścia rzek Rába i Rábca.

Dzieje miasta

W starożytności na terenie dzisiejszego miasta znajdowała się rzymska osada Arrabona. Stąd też pochodzi niemiecka nazwa miasta – Raab. W roku 1001 król Stefan I Święty ustanowił diecezję, której stolicą w roku 1009 stał się Győr. W tym czasie zbudowano też romańską katedrę. W XIII wieku miasto zostało zajęte przez Mongołów w czasie najazdu na Węgry w latach 1241–1242, a następnie zniszczone przez wojska czeskie Ottokara II w roku 1271. Podczas odbudowy w 1271 roku Győr otrzymał od Stefana V prawa miejskie. W XIII wieku obok katedry na wzgórzu Káptalan zbudowano zamek biskupi (Püspökvár). Podczas I wojny austriacko-tureckiej w 1529 roku miasto zostało spalone przez Austriaków przed wkroczeniem wojsk Sulejmana Wspaniałego, dlatego też turecka nazwa miasta to Yanık kala, czyli „spalone miasto”.

Győr był jednym z ostatnich bastionów Wiednia w czasie wojen tureckich, miał więc ogromne znaczenie militarne. W związku z tym po odstąpieniu Turków i rozbiorach Królestwa Węgier w Układzie w Wielkim Waradynie austriaccy Habsburgowie po 1537 roku otoczyli miasto fortyfikacjami bastionowymi według planów włoskich budowniczych Pietro Ferrabosco i Bernardo Gaballio. Przebudowę zamku na twierdzę ukończono w roku 1564 pod nadzorem Hermesa Schallautzera. Podczas III wojny austriacko-tureckiej przez krótki okres w latach 1594–1598 twierdza i miasto znajdowały się pod okupacją turecką. Miasto zostało wówczas odbite przez Adolfa von Schwarzenberga.

Po odparciu wojsk osmańskich po drugim oblężeniu Wiednia w 1683 r. Győr zaczął się rozwijać. W roku 1712 Karol VI Habsburg nadał miastu prawa targowe, a w 1743 roku Maria Teresa potwierdziła jego status wolnego miasta królewskiego. W 1749 roku na przedmieściach zbudowano szpital według planów Johanna Heinricha Mulartza, a w 1718 roku założono akademię jezuicką, oferującą kształcenie filozoficzne i prawnicze, do której od 1745 roku przyjmowano także studentów świeckich. W roku 1776 założona została Królewska Akademia w Győr w której studiowali m.in. Antal Deák i Ferenc Deák. W 1809 roku miała miejsce jedyna bitwa wojen napoleońskich na terytorium Węgier, tzw. Bitwa pod Győr. Po przegranej bitwie Francuzi oblegali miasto. W 1855 roku uruchomiono połączenie kolejowe miasta z Wiedniem, w 1876 roku z Sopronem, a w 1879 roku przedłużono drugi odcinek tej linii w kierunku Ebenfurth. W XIX wieku w mieście i okolicach nastąpił rozkwit przemysłu włókienniczego i mechanicznego.

Na początku XX wieku kontynuowano intensywny rozwój miasta. W różnych jego częściach budowane były budynki mieszkalne o charakterze metropolitalnym. Rozwój ten został zahamowany przez I wojnę światową. W czasie wojny w Győr powstała najważniejsza fabryka wojskowa Monarchii Austro-Węgierskiej – fabryka armat. Zbudowano Kanał Przemysłowy dla transportu produkcji drogą wodną a także kolonię robotnicza. Osiedle będące obecnie centralną częścią dzielnicy Gyárváros jest wybitnym przykładem architektury urbanistycznej okresu secesji. Po I wojnie światowej, okupacji rumuńskiej i epidemii grypy hiszpanki, która poważnie dotknęła miasto, w Győr powoli zaczęło odradzać się życie. W okresie międzywojennym coraz bardziej umacniał się charakter miasta jako ośrodka przemysłowego. Gospodarka, która ledwo się podniosła, ponownie załamała się w wyniku Wielkiego Kryzysu z roku 1929, jednak odzyskała siły pod koniec lat 30-tych, głównie dzięki przygotowaniom do wojny. II wojna światowa spowodowała znaczne straty ludzkie i poważne zniszczenia w mieście. Większość z około 5000 żydowskich mieszkańców miasta padła ofiarą Holokaustu. Győr, główny ośrodek przemysłowy Węgier po Budapeszcie i węzeł komunikacyjny na zachodzie, był jednym z głównych celów anglosaskich nalotów, które spowodowały całkowite zniszczenia głównie obiektów przemysłowych i kolejowych, ale też i zabudowy cywilnej. Wycofujący się Niemcy wysadzili również mosty w mieście. 
 
Po II wojnie światowej pojawiło się hasło: „Győr, zrujnowane miasto chce żyć”. Zaczęto usuwać ruiny, wznosić nowe budynki mieszkalne i odbudowywać fabryki. Prawie wszystkie domy w historycznej części miasta zostały odrestaurowane, jednak w południowej części śródmieścia wiele cennych architektonicznie budynków, które można by jeszcze uratować, zostało zburzonych. Győr odegrał bardzo ważną rolę w rewolucji 1956 roku, założono tu Radę Narodową Kraju Zadunajskiego (Dunántúli Nemzeti Tanács). Rozwój miasta nabrał tempa w latach sześćdziesiątych gdy budowano coraz więcej osiedli mieszkaniowych. W tym okresie powstawały też osiedla budowane w technologii przemysłowej, do których elementy produkowała Fabryka Domów. W 1971 roku do miasta przyłączono dawne wsie Ménfőcsanak, Gyirmót i Győrszentiván, a Győr uzyskał status miasta powiatowego. 
W południowej części centrum miasta kontynuowano rozpoczętą na przełomie wieków budowę nowego centrum metropolitalnego, częściowo poprzez budowę nowych budynków publicznych, apartamentowców, domów towarowych i nowego teatru na obszarze zwolnionym po wyburzeniu zbombardowanych budynków. Na początku lat 80. XX wieku rozpoczęto planową renowację historycznego centrum miasta, poprzedzoną badaniami, a w uznaniu tych działań w 1989 roku Győr otrzymało nagrodę Europa Nostra za ochronę zabytków. Zmiana ustrojowa nie wywołała w Győr tak poważnego kryzysu, jak w większości regionów Węgier. Wiele starszych firm było w stanie utrzymać swoją zdolność produkcyjną. Jednocześnie w tym samym czasie w mieście ulokowało się wiele nowych przedsiębiorstw, m.in. niemiecka fabryka samochodów Audi. W mieście utworzono największy park przemysłowy na Węgrzech. Po zmianie ustroju szybki rozwój objął także życie kulturalne miasta.

Architektura

Győr wyróżnia się barokową architekturą. Historyczne centrum miasta usytuowane jest na Wzgórzu Kaptalan, gdzie zbiegają się rzeki: Dunaj, Raba i Rábca. Obiekty warte odwiedzenia i zobaczenia:
 
Plac Széchenyi (Széchenyi térz kolumną Matki Boskiej (Mária-oszlop) 
- Kościół św. Ignacego Loyoli (Loyolai Szent Ignác Bencés templom) wraz z klasztorem benedyktynów
- Barokowy Ratusz z końca XVIII w. (Régi városháza)
- Neobarokowy Ratusz z końca XIX w. (Városháza)
- Barokowy zespół klasztorny z XVII wieku.
- Barokowy klasztor karmelitów z XVIII w. (Kármelhegyi Boldogasszony templom) wraz z kościołem Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel (Győri Kármelhegyi Boldogasszony templom)
- Barokowy pałac Esterházych (Esterházy-palota)
- Kościół luterański z XVIII wieku (Evangélikus öregtemplom
- Rzeźba św. Michała z XVIII w. (Szent Mihály-szobor
- Zamek biskupi (Püspökvár)
- Dom Ottów (Ott-ház) 
- Pomnik Arki Przymierza (Frigyláda-szobor)  
- Pomnik Pulse (Pulzus szobor) 
- Wieża zegarowa (Időjelző torony)
- Baross Gábor út. - główny deptak miasta
- Fontanna św. Jerzego (Szent György-díszkút) 
- Fontanna „Chłopiec w łodzi” (Csonakos fiu)
- Fontanna – syfon (Jedlik-csobogó)
 
Stacja kolejowa Győr

Stacja Győr położona jest na dwutorowej zelektryfikowanej głównej linii kolejowej nr 1 Budapest-Keleti - Hegyeshalom - (Wien). Stanowi ona ważny punkt dla pociągów krajowych i międzynarodowych łączących Węgry z Austrią i Słowacją. Na stacji zatrzymują się pociągi wszystkich kategorii narodowego przewoźnika MÁV-Start (w tym również składy RailjetExpress zestawione przez ÖBB), oraz pociągi prywatnych przewoźników GYSEV i Regio Jet. Przez Győr przejeżdżają również pociągi towarowe. 

Győr jest węzłem kolejowym łączącym linie:
- nr 1 Budapest-Keleti - Hegyeshalom - (Wien)
- nr 8 Győr - Sopron – (Ebenfurt, Wiener Neustadt)
- nr 10 Győr – Celldömölk
- nr 11 Győr - Veszprém

Obecny socrealistyczny budynek dworca otwarto w 1958 roku. Położony jest on w centrum miasta przy ulicy Révai Miklós pod numerem 4. W jego bezpośrednim sąsiedztwie usytuowany jest skwer Honvéd liget z pomnikiem wojny o niepodległość w 1848 r. Na położonej obok ulicy Szent István út znajdują się przystanki autobusowe komunikacji miejskiej. Dworzec kolejowy połączony jest przejściem podziemnym pod peronami z dworcem autobusowym przy ulicy Hunyadi (Hunyadi utca).

Zdjęcia z Győr 

Plac Széchenyi (Széchenyi tér). Po prawej stronie kościół św. Ignacego Loyoli (Loyolai Szent Ignác Bencés templom) wraz z klasztorem Benedyktynów. 
Plac Széchenyi (Széchenyi tér), pierzeja wschodnia. Po lewej stronie kolumna Matki Boskiej (Mária-oszlop) 
Plac Széchenyi (Széchenyi tér), pierzeja północna.
Plac Széchenyi (Széchenyi tér). Barokowy Dom Apátúr, został zbudowany w latach 1741–1742 przez opata Pannonhalmy, Benedeka Sajghó. Pałac jest siedzibą muzeum etnograficznego, noszącego imię Jánosa Xántusa - węgierskiego przyrodnika, podróżnika i etnografa. Muzeum powstało w 1859 roku na bazie kolekcji założonej przez archeologa Flórisa Rómera.
Popiersie archeologa Flórisa Rómera na placu Széchenyi.
Király-ház (Széchenyi tér 1). Budynek pochodzi z XVII wieku, ale został przebudowany w XVIII wieku. Na fasadzie od strony placu i ulicy Jedlik Ányos w niszy znajduje się figura Marii Panny i św. Jana Nepomucena. Na dziedziniec można wejść od strony ulicy Jedlik Ányos. Do dziedzińca prowadzi barokowa brama. Na piętrze znajduje się późnorenesansowa loggia z toskańskimi kolumnami, pochodząca z XVII wieku.
Király utca 17.  Barokowy pałac Esterházych (Esterházy-palota). XVIII-wieczny budynek, w którym mieści się Miejskie Muzeum Sztuki, jest jednym z najpiękniejszych zabytków mieszczańskiej architektury barokowej w Győr. 
Rákóczi Ferenc utca 1. Barokowy Ratusz z końca XVIII w. (Régi városháza).
Rákóczi Ferenc utca 1. Z balkonu tego domu w czasie Wiosny Ludów, dnia 21 października 1848 roku przemówienie wygłosił  Lajos Kossuth. Tablica informująca o tym wydarzeniu.
Dom na rogu Rákóczi Ferenc utca i Teleki László utca.
Rákóczi Ferenc utca. XVIII-wieczny, barokowy kościół św. Anny (kościół szpitalny, Ispita templom).
Budynek na rogu Baross Gábor út i Király utca
Budynek na rogu Baross Gábor út i Bajcsy-Zsilinszki út.
Baross Gábor út - główny deptak miasta. Kamienica pod numerem 11-13.
Budynek na rogu Baross Gábor út i Kazinczy utca.
Baross Gábor út. Fontanna „Chłopiec w łodzi” (Csonakos fiu).
Baross Gábor út. Figura Świętego Jerzego (Szent György-szobor).
Fontanna na rogu Baross Gábor út i Bajcsy-Zsilinszky út 
Aradi vértanúk útja. Sala koncertowa i konferencyjna im. Hansa Richtera (Richter János Hangverseny- és Konferenciaterem).
Aradi vértanúk útja 13. Kłódki na ścianie domu. Napis głosi: "Zamknij swoją miłość murem miłości" (?)
Arany János utca 16. Centrum handlowe Arrabona Áruház.
Virágpiac tér. 

Dom pod adresem Aradi vértanúk útja 4.
Aradi vértanúk útja. Widok w kierunku północnym od Virágpiac tér.
Dom pod adresem Sarló köz1. 
Bécsi kapu tér (plac Bramy Wiedeńskiej). Dom Ottów (Ott-ház).

Dom pod adresem Bécsi kapu tér 12

Dom pod adresem Bécsi kapu tér 11.
Király utca. Wlot z Placu Bramy Wiedeńskiej (Bécsi kapu tér).
Bécsi kapu tér (plac Bramy Wiedeńskiej). Pomnik Nimróda, Ratownika Dzikiej Przyrody (Nimród / Vadmentés).
Domy pod adresami Káptalandomb 2 i Bécsi kapu tér 8.
Káptalandomb. 
Káptalandomb 12. Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Győri bazilika).

Bécsi kapu tér. Pomnik węgierskiego dramaturga Károla Kisfaludy.

Barokowy klasztor karmelitów z XVIII w. (Kármelhegyi Boldogasszony templom).
Kościół Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel w Győr (Győri Kármelhegyi Boldogasszony templom).  
Bécsi kapu tér. Zabytkowa wieża zegarowa (Időjelző torony).
Zamek biskupi (Püspökvár) znajduje się w historycznym centrum Győr, w najwyższym punkcie Káptalandomb, u zbiegu Dunaju i Raby. Obok bazyliki jest to najważniejszy i najstarszy zabytek w mieście. Przez cały czas był rezydencją biskupa Győr. Z powodu zagrożenia ze strony Turków, był stale wzmacniany. Największa przebudowa miała miejsce w latach 1561–1575, według planów Włocha Pietro Ferrabosco. Mimo to zamek został zdobyty przez Turków 29 września 1594 roku. Cztery lata później, 28 marca 1598 roku, ponownie przeszedł w ręce Węgrów, ale biskupi mogli powrócić na swoją siedzibę dopiero w połowie XVIII wieku.


Káptalandomb 7. Budynek Wyższego Seminarium Duchownego (Brenner János Hittudományi Főiskola).
Krzyż obok budynku Wyższego Seminarium Duchownego.
Most Kossutha (Kossuth híd) na rzece Dunaj Moszoński (Mosoni Duna).
Nabrzeże Dunaju Moszońskiego.  
Duna kapu tér.
Jedlik Ányos utca. Hotel Domus Collis.
Dom pod adresem Apáca utca 1.
Dom pod adresem Apáca utca 3.
Jedlik Ányos utca. Fontanna – syfon (Jedlik-csobogó).
Domy przy Jedlik Ányos utca.
Plac u zbiegu Dr. Kovács Pál utca i Király utca.

Király utca 4. Napóleon-ház (Dom Napoleona) Napoleon spędził noc w tym dwupiętrowym pałacu po bitwie pod Győr, stąd jego nazwa. Powstał on z połączenia kilku starych domów i uzyskał obecny kształt w latach 70. XVIII wieku.
Kazinczy utca.
Hotel Danubius Rabá
Városház tér (plac Ratuszowy). Fontanna. W tle budynki Dyrekcji Gospodarki Wodnej Północnego Zadunaju (Észak- Dunántúli Vízügyi Igazgatóság).
Városház tér 1. Neobarokowy Ratusz z końca XIX w. (Városháza).

Zdjęcia stacji Győr 

Socrealistyczny budynek dworca otwarty w 1958 roku. Widok od ulicy Révai Miklós.
Tablica informacyjna (tzw. "klapki") w budynku dworca. 
Tablica informacyjna (tzw. "klapki") w przejściu podziemnym, przy wejściu na peron. 
Peron 2. Widok od strony zachodniej. 
Windy bagażowe po wschodniej stronie peronów. 
Lokomotywa elektryczna 182 567-8 należąca do MÁV Rail Tours z pociągiem IC (InterCity) na stacji Győr.
Elektryczny zespół trakcyjny "Talent" przewoźnika MÁV-Start czeka na odjazd do stacji Bruck an der Leitha. 
Od lewej "Flirt" przewoźnika GySEV czekający na odjazd do stacji Sopron oraz "Flirt" przewoźnika MÁV-Start linii S10 czekający na odjazd do stacji Komárom.
Spalinowy zespół trakcyjny przewoźnika MÁV-Start  jako pociąg IR (InterRegio) "Helikon" ze stacji Kaposvár podjeżdża do stacji Győr.
Wagon 2 klasy przewoźnika GySEV na stacji Győr. Pociąg IC (InterCity) "Kékfrankos" Sopron - Budapest-Keleti.
Szynobus 117 330 przewoźnika MÁV-Start manewruje na stacji Győr.
Wagon - doczepa do szynobusu przewoźnika MÁV-Start.
Należący do Kolei Ukraińskich "УЗ" wagon bezpośredni relacji Wiedeń - Kijów w składzie pociągu EC (EuroCity) "Hortobágy" relacji Wien Hauptbahnhof - Záhony.
Pociąg push-pull RJX (RailjetExpress) przewoźnika ÖBB, relacji München Hauptbahnhof - Budapest Keleti z lokomotywą "Taurus" 1116 218 po odjeździe ze stacji Győr.
Lokomotywa "Taurus" 470 503-4 przewoźnika MÁV-Start przejeżdża bez zatrzymania przez stację Győr.
Należąca do MÁV-Start spalinowa lokomotywa manewrowa 478 316-0 na torze stacji Győr.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz